Neil Young, of de prijs van de geloofwaardigheid
Door Bart Steenhaut, Muziekjournalist ‘De Morgen’
Neil Young is de duurste act op Rock Werchter dit jaar. Kijk, dat vind ik nu bizar. Niet omdat ik zijn status als levende legende in twijfel trek. Meer nog: laten we hier en nu meteen afspreken dat mijn respect voor de man enorm is, en de afmetingen die zijn discografie met de jaren in mijn platenkast heeft ingenomen evenzo. Maar toch: de duurste act. Dat wil dus zeggen dat hij om en bij het miljoen euro opstrijkt voor zijn passage op Werchter, want dat is vandaag de gangbare prijs voor een topact.
Dat heeft alvast weinig te maken met het feit dat Young onlangs nog veel hits heeft gehad. De laatste, ‘Rockin’ in the Free World’, dateert van 1989, bijna twintig jaar geleden. Ook de frequentie waarmee hij toert is de laatste jaren geenszins afgenomen. In tegendeel: dit voorjaar alleen al was hij twee keer in Antwerpen voor concerten die, tegen 139 euro per ticket, ook al fors geprijsd waren. Dat geld hoefde hij alvast niet uit te geven aan een omvangrijke groep of een duur decor. Integendeel: de foeilelijke doeken die tijdens het optreden werden geborsteld gingen achteraf eveneens voor forse bedragen de deur uit.
Ook Tom Waits - een van mijn andere helden, voor u het zelf vraagt - schaamt zich niet om ticketprijzen aan te rekenen waar een gemiddeld gezin gerust een week mee aan de hap kan blijven. Niet dat zijn American Expresskaart onlangs is afgesloten. Waits’ jongste paar cd’s zijn de bestverkochte in zijn carrière en bovendien wordt hij door de talloze covers die van zijn songs worden opgenomen sowieso al slapend rijk. Ironisch, daarom, dat zowel Neil Young als Tom Waits zowat tot de grootste iconen van de alternatieve muziek worden gerekend. Het zijn, zo wil het verhaal, artiesten van wie de integriteit geen moment ter discussie staat.
Wel, niet dus. Op hun oude dag zijn het geldwolven geworden die de loyauteit van hun eigen publiek misbruiken om de kas te spekken. Een kas die - laten we wel wezen - groot genoeg is om er een hele straat in te huisvesten. Zo groot hun artistieke talent is, zo roekeloos blijkt de zakenman die ook in hen schuilt. En zo bijten ze alsmaar harder in de hand die hen voedt. In dit geval: de hand van het publiek dat trouw elke cd koopt, en ook als die tegenvalt toch weer naar de winkel gaat telkens er een nieuwe verschijnt. Het publiek dat de duurdere limited editions koopt en dan thuis vaststelt dat de extra dvd niet van die aard is dat je hem twee keer wilt bekijken. Dat T-shirts koopt waar je na vier keer wassen de originele kleur niet meer van herkent. En dat dus zonder morren een fortuin neertelt om de oude helden aan het werk te zien.
Een van Neil Youngs beste nummers, ‘This Note’s for You’, is daardoor niet langer het statement waar ik het lang voor gehouden heb, maar een sterk staaltje hypocrisie. Ain’t singing for Pepsi / Ain’t singing for Coke / Ain’t singing for nobody / Makes me feel like a joke. Het klinkt lekker, maar veel geloof kan ik er vandaag niet meer aan hechten. Wat mij betreft prijst Neil Young morgen het verfoeilijke Jägermeister aan. Of maakt hij reclame voor frituurolie of damesondergoed. Desnoods brengt hij fertiliteitsproducten aan de man. En daar mag hij dan grof geld aan verdienen. Als daardoor zijn concerttickets - of die van de festivals waarvan hij op de affiche staat - wat redelijker geprijsd worden voor de mensen die hem na aan het hart dragen: liever vandaag dan morgen.
dit is wat een schilder zou zien:
de gebleekte graskant, kastanjes
en linden, het warme maar heengaande
licht van de avond en tegen de haag
op de andere oever een loper, en zijn
gedachten, hoe schilder je die
en boven het water de meeuwen
en tussen het licht- en het donkerder groen
de plecht van een jacht, het schuiven
der dingen, de richtingen
het water zelf kun je hier waar wij zitten
niet zien en ik vraag me nog af hoe je
afstanden schildert, steeds lichter misschien
tot je wit overhoudt, en hoe het verleden
toen jij daar nog liep
hoe schilder je dat je nooit weer
daar zult lopen, tegenstribbelend
aan je vaders hand
uit “Buitenland” van Miriam Van hee (bekroond met de Herman Deconinck prijs voor beste dichtbundel)
Het aangenaamst is luisteren naar Warre Borgmans’ vertolking.
Afgelopen week vertoefde ik in het Zuid-Franse stadje Apt geleden in departement nummer 84, de Vaucluse. Ons onderkomen was gevestigd in Hotel Le Palais uitgebaat door een ietwat slome jonge kerel. De naam van het hotel kwam niet overeen met de realiteit van de inboedel.
Er stonden zes ritten op het programma welke - op één uitzondering na - allemaal afgehaspeld werden zoals voorzien in het rittenschema. De rit door de Verdon werd geschrapt wegens te verre verplaatsing en vervangen door een extra rit door de Lubéron.
Rit 1: Door de Lubéron.
124,17 km in 4.30.12 (27,573 km/u). 1780 hoogtemeters
col du pointu (499m), cote de sainte-anne (512m) & col de l’aire del masco (696m).
Rit 2: “Vlakke” rit.
99,54 km in 3.42.14 (26,874 km/u). 1360 hoogtemeters
col des trois termes (574m)
Rit 3: Signal de Lure
148,66 km in 5.47.41 (25,654 km/u). 2700 hoogtemeters
signal de lure (1720m), col de val martine (646m), col des quatre chemins (643m)
Rit 4: Mont Ventoux vanuit Sault
130.30 km in 4.54.49 (26,518 km/u). 2200 hoogtemeters
mont ventoux (1912m), pas du voltiguer (328m), col de veaux (386m), col de la liguère (998m).
Rit 5: Gorges de la Nesque - Fôret de Saint-Lambert
121,31 km in 4.38.13 (26,162 km/u). 1800 hoogtemeters
col de murs (627m), col blanc (373m), gorges de la nesque (739m), col faraud (678m), col de la ligne (756m).
Rit 6: Door de Lubéron deel twee
118,83 in 4.21.23 (27,277 km/u). 1700 hoogtemeters
col de montfuron (640m), cote d’auribeau (616m)
gewijzigd parcours tov rittenschema: apt - buoux - lourmarin - cucuron - st bastide de joucans - n100 - cereste - le boisset - auribeau - bonnieux - apt.
Hoogtepunten waren voor mij de 21 procent steile cote de sainte-anne vanuit la roque d’anthéron, de beklimming naar Signal de Lure (het kleine broertje van de Ventoux) en mijn beklimming van de Ventoux vanuit Sault waardoor ik nu alle drie de beklimmingen van de reus van de Provence op mijn actief heb staan. Ook het terrasje in Bonnieux met wijds uitzicht op de omgeving mocht er wezen.
De eerste twee dagen was het weer aan de wisselvallige kant met altijd dreigende wolken hoewel het enkel op dag twee een uur of twee regende. Vanaf woensdag werd het steeds warmer tot zo’n 36 graden op zaterdag.
Exact twintig jaar geleden dat deze legendarische bergpas in een heuse sneeuwstorm beklommen werd. De beelden van toen blijven memorabel. Vooral Johan Van der velde - in het filmpje in paarse trui - zag zich deze dag nog goed herinneren. Beneden viel hij aan en ontdeed hij zich van regenjas en armstukken. Na enkele kilometers afdalen in de sneeuw was hij totaal verkleumd en moest hij een halfuur bijkomen in een volgwagen. De Italianen eerden hem met de titel “L’uomo di Gavia”.
Zaterdagmorgen 24 maart 2001 op de piazza San Ambroggio, vlak voor de start van Milaan-San Remo, klampt een oudere Italiaan hem aan en roept enthousiast: ‘Ecco, uomo di Gavia!’ Dat moet toch wat zijn, na dertien jaar herkend te worden als de ‘man van de Gavia’. Hoeveel mythischer kan een mens worden?
Er mag een hoop zijn misgegaan met Johan van der Velde, maar wie een dergelijke status heeft bereikt, is geslaagd in het leven. De Uomo di Gavia wordt geboren op 5 juni 1988 in de veertiende etappe van de Ronde van Italië. De start is in Chiesa Valmalenco, de finish is in Bormio en wat er in de tussenliggende honderdtwintig kilometer gebeurt, staat in menig wielergeheugen gegrift. Een grotere lijdensweg is er in de afgelopen decennia zelden afgelegd op een rijwiel. Nederlandse liefhebbers associëren de etappe over de 2621 meter hoge Passo di Gavia vooral met Erik Breukink, de grote winnaar immers die dag. Ploeterend naar boven, glibberend naar beneden en dan die aankomstfoto: de vingers als tien omgekeerde ijspegels in de lucht gestoken en een verkrampte grimas die blijdschap moet uitdrukken.
De ontberingen die Breukink op 5 juni doorstaat, lijken bovendien zijn mooiste zege in te luiden. Daarna staat hij slechts vijftien seconden achter roze-truidrager Hampsten in het klassement. Met nog twee tijdritten voor de boeg en de steun van Winnen en Nulens lijkt Breukink zowaar op weg de eerste Nederlandse Giro-winnaar te worden. Het mag niet zo zijn. In een van die tijdritten, een klim van achttien kilometer naar Valico del Vetriolo, neemt de Amerikaan Andy Hampsten juist ruim afstand van Breukink, die de Giro beëindigt met één minuut driekwart achterstand op de roze trui. De Italianen herinneren zich vooral het barbaarse drama van die rit, en daarin is Johan van der Velde de tragische held van het verhaal. In het paarse shirtje van de beste sprinter arriveert hij als eerste boven op de Gavia: blote armen, blote benen en een verijsd pakketje sneeuw op zijn hoofd. Hij is op weg naar eeuwige roem, zo lijkt het. Maar daarna verdwijnt Johan van der Velde spoorloos in de witte wereld om er 46 minuten en 49 seconden na ritwinnaar Breukink geheel ontredderd weer uit te voorschijn te komen. Reconstructie van een zomerdag in de Dolomieten: Bij de start, ’s morgens in Chiesa Valmalenco, is het al behoorlijk fris. Verzorger Giuseppe Parolini heeft Johan van der Velde gezegd zich flink aan te kleden, niet alleen omdat het al koud is, maar vooral vanwege de Gavia en het onberekenbare weer op die hoogte. Men verwacht sneeuw en temperaturen onder nul.
Het belooft dus een dag te worden om alleen maar te overleven. Voor de Gis-ploeg is de Giro tot dan toe niet geweldig verlopen. Van der Velde rijdt weliswaar in het paars van de punten, maar dat is tegen die tijd al een beetje normaal geworden.
Al in de aanloop naar de klim keert Van der Velde het peloton zijn rug toe. Het is droog geworden en het klaart zowaar een beetje op. Mooi weer voor een stuntje.
In de eerste kilometers ontdoet Van der Velde zich van alle extra kleding. Het zal best bar en boos zijn daarboven, maar van klimmen wordt een mens vanzelf warm en voor de afdaling zal Parolini boven op de Gavia wel wat klaar hebben liggen. Johan geeft jack, muts en extra handschoenen aan de motoragent die hem begeleidt. Het gaat lekker. Hij achterhaalt eerst Teun van Vliet, Podenzana en Ghirotto, die net voor hem waren gedemarreerd. Even later heeft hij ook al Joho en Pagnin, de twee vluchters van het eerste uur, te pakken. Het begint weer te regenen en het wordt snel kouder. Asfalt verdwijnt onder modder. Baggerend begint Johan van der Velde, als eenendertigjarige niet meer zo druistig als in zijn beginjaren, te twijfelen aan het heil van zijn expeditie. Hij snijdt een thema aan waarvan wielrenners zichzelf verre moeten houden: dit kunnen ze ons toch niet aandoen?!
Regen wordt sneeuw, modder wordt grind, grind wordt ook sneeuw en koud wordt koudst. Johan van der Velde weet niet meer hoe hij het heeft. ‘Ik zat te schokken op de fiets en mijn handen leken wel bevroren.’ Zo komt hij als eerste boven op de Gavia: een paars bibberspook in bevroren mist.
Giuseppe Parolini heeft zijn auto net voorbij de top geparkeerd en via de koersradio vernomen dat Johan van der Velde op kop ligt. Vanwege de half verharde weg en de risico’s op lekke banden staat Parolini met een paar extra wielen langs de kant. In een plastic tas heeft hij warme kleren voor de koploper. Veel te laat onderscheidt Parolini het paars in het wit. Hij roept naar Johan, hij schreeuwt naar Johan, hij smeekt hem te stoppen. Maar Johan van der Velde ziet, voelt en hoort niets meer.
Vele jaren later vindt Parolini dat nog altijd eeuwig zonde. ‘Als hij daar een minuutje was gestopt, een wijntje had gedronken en iets warms had aangedaan, was hij eerste geworden. Johan had die dag geschiedenis kunnen schrijven.’ Nu begint Van der Velde verkleumd en moederziel alleen aan de afdaling. Ploegleider Valdemaro Bartolozzi rijdt achter Giovanetti aan. Na een paar kilometer dalen, stelt Van der Velde vast dat het zo niet langer gaat. Met dat schokkende lijf is er zelfs voor hem geen eer te behalen aan deze afdaling. Hij knijpt in zijn remmen en krijgt van koersdirecteur Torriani een jack en een paar handschoenen aangereikt. Maar het is al te laat. De kou zit in zijn botten en verlamt zijn spieren. Elke bocht wordt een hels karwei. Breukink en Hampsten komen langs, even later gevolgd door Giovanetti en Franco Chioccioli. Parolini is weer in de auto gestapt en sukkelt naar beneden, luisterend naar de koersberichten. Taal noch teken van Johan van der Velde. ‘Alsof-ie van de aarde verdwenen was.’ Wanneer hij de auto even verderop neerzet, in afwachting van andere Gis-renners, komt er iemand op hem af en vraagt of hij de verzorger is van Johan van der Velde. De man vertelt dat Johan even verderop in een busje zit. Parolini gaat er meteen op af.
nadat nog meer wielrenners hem gepasseerd zijn, heeft Van der Velde vastgesteld dat het gekkenwerk is. Hij passeert het busje van Antonio Salutini, een collega van Parolini, en bedenkt zich geen moment. Hij pakt zijn fiets, stapt in en ziet tot zijn grote verbazing dat zeven renners hetzelfde hebben bedacht en besloten. Er wordt geschreeuwd van de kou in het busje, en wanneer de lichamen weer tekenen van leven vertonen en gaan tintelen, wordt er gehuild van de pijn. Het overvolle busje schudt ervan. Parolini treft een huilende Johan van der Velde aan, die zegt dat hij ermee stopt. Parolini denkt aan de verdiensten van de paarse trui, toch ook zijn verdiensten, en antwoordt dat dat niet kan. Hij trekt zijn eigen trui en jack uit, geeft die aan Johan in de hoop dat ze hem overtuigen. Maar de kopman van de Gis-ploeg is door geen duizend verzorgers nog op de fiets te krijgen. In zijn T-shirt keert Parolini onverrichter zake terug naar zijn eigen auto.
Inmiddels hebben Johan van der Velde en de andere renners in het busje collega’s zien passeren die helemaal droog zijn. Die hebben kennelijk ook een goed heenkomen gezocht en daarna hun weg vervolgd. Salutini start de motor en rijdt met het busje naar beneden. Op drie kilometer voor de eindstreep draait hij een klein weggetje in. Hij parkeert de wagen achter een boerderij en uit het zicht. De meeste renners springen met fiets en al te voorschijn om de laatste kilometers op twee wielen af te leggen. Johan twijfelt. Hij vindt dat dat niet kan. Maar het ergste dat hem kan overkomen, is diskwalificatie. De deelnemers die de hele weg op de fiets hebben afgelegd, zijn inderdaad woedend en een enkeling dient een protest in. Maar de jury ziet af van diskwalificatie. De Giro zou in één klap een derde van het deelnemersveld kwijt zijn. Een paar dagen later meldt een motoragent zich bij Gis-ploegleider Bartolozzi. Hij heeft een regenjack, een muts en een paar handschoenen bij zich. Gewassen, gestreken en keurig opgevouwen.
De testen die Testaankoop liet uitvoeren op 48 verschillende soorten niet-bruisende waters zijn toch wel onthutsend te noemen. Alle resultaten en analyses verschijnen in hun nummer van juni maar hier krijg je alvast een voorsmaakje.
Op de dag van de organisatie zelf werd er niet al te best weer voorspeld en daardoor reed ik deze tocht dan maar weer op een vrije dag. Nadeel hiervan dat je ’s morgens vast zit in de spits tesamen met vele hardwerkende Vlamingen.
In Jemelle aangekomen me vliegensvlug gereed gemaakt en de eerste alvast behoorlijk snel afgepeddeld. Maar na amper 2,4 km krijg je al een helling van 2,8 km voor de wielen geschoven en zo gaat dat dus de hele dag. Helling op, helling af. Ik was wel zo sluw om twee loodzware kuitenbrekers te verschalken (Côte de Biermonfoy en La Stoquache). Le Fourneau St. Michel daarentegen ging ik niet uit de weg. Elk jaar sta ik weer verbaasd om hoe lastig deze klim wel niet is door het bos van Koning Albert.
Na St.Hubert staat in Libin de volgende zware klim op het menu, les Bollettes, anderhalve kilometer kaarsrecht omhoog met een gemiddelde stijging van 8,7% en 12% max. Het moet gezegd daarna is het iets kalmer en makkelijker maar altijd prachtig fietsen. Na Wellin afgeslagen naar Belvaux en zo op het einde van het parcours beland.
Gegevens: 128.92 km in 4.27.49 (28,882 km/u). Maximum 71,2 km/u
Alle info op de webstek van Veloclub de Rochefort
